شنبه ۲۵ آبان ۱۳۹۸ | Saturday 16 November 2019

حسین مهرابی بشر آبادی نخبه اناری و دکترای اقتصاد کشاورزی در گفتگویی تفصیلی به بررسی و تحلیل برخی از مشکلات حوزه کشاورزی و ارائه راهکار پرداخت

به گزارش ” انارما ” حسین مهرابی بشر آبادی نخبه اناری و رئیس دانشگاه فنی و حرفه ای استان کرمان اظهار داشت: اقتصاد کشاورزی عبارت است از کاربرد مبانی علم اقتصاد در حوزه های کشاورزی و روستایی که در ارتباط با بهینه کردن استفاده از منابع تولید و منابع کمیاب در بخش کشاورزی فعالیت می کند، به گونه ای که بتواند علاوه بر تامین سطح معیشت کشاورزان، امنیت غذایی را برای جامعه فراهم کند و به دنبال آن شغل های مناسب نیز ایجاد شود.

وی افزود: علم اقتصاد گستره خیلی وسیعی دارد عمدتا شامل تصمیماتی در حوزه تخصیص، توزیع منابع و درآمدها است، در کشاورزی نیز همه مسائلی که در حوزه کلی علم اقتصاد وجود دارد، جاری است.

مهرابی مطرح کرد: محصولات کشاورزی یک سری ویژگی هایی دارند که بازیابی و فروش آن ها را از سایر محصولات متمایز می کند، عمده ترین این تمایز ها به فساد پذیری محصولات کشاورزی، فصلی بودن آن ها و پراکندگی مزارع تولید مربوط می شود، البته به این موارد باید تولید کنندگان کوچک و ریسک پذیری فروش محصولات را نیز اضافه کرد چرا که قیمت ها با توجه به عرضه محصولات نسبت به سال قبل متفاوت است.

این کارشناس اقتصاد کشاورزی یادآور شد: تفاوت در جمع آوری، نگه داری و فروش محصولات کشاورزی فضا را برای فعالیت دلال ها فراهم می کند البته باید توجه داشت همیشه فعالیت دلال ها منفی نیست چرا که آن ها خدماتی را روی محصولات انجام داده و به جمع آوری، بسته بندی، حمل و توزیع آن ها کمک می کنند.

دسترنج یک ساله کشاورزان دست مایه بازی کثیف دلالان

وی تصریح کرد: انجام این خدمات نیازمند صرف هزینه است و به آن ها در علم اقتصاد حاشیه های منطقی گفته می شود بدین معنی که هزینه های منطقی برای انتقال محصول از مزرعه تا سفره مصرف کنندگان صرف شده است و در ارتباط با فعالیت دلالان در حوزه کشاورزی حاشیه غیر منطقی بیش از حد مجاز وجود دارد که به هزینه های پنهان در بازار رسانی مرتبط است، هزینه های مربوط به ریسک بازار یابی یکی از این عوامل محسوب می شود.

رئیس دانشگاه فنی و حرفه ای استان کرمان ادامه داد: حاشیه های غیر منطقی در سبزیجات، صیفی جات و تره بار که فساد پذیری بیشتری دارند بیش از ۳۰ تا ۴۰ درصد است و در برخی موارد به بیش ۵۰ درصد نیز می رسد البته باید توجه داشت که فاکتورهای دیگری همچون نوسانات شدید قیمت و عدم نظارت کافی نهاد های نظارتی بر مراحل مختلف جمع آوری و فروش محصولات کشاورزی شرایط را برای سود رسانی به دلال ها فراهم می کند.

مهرابی اذعان داشت: با توجه به اینکه محصولات کشاورزی فساد پذیری سریعی دارند در فصل برداشت، کشاورزان اضطرار به فروش دارند و ناچار هستند با قیمت دلال ها کنار آمده و محصولات خود را به فروش برسانند در این بین دلال ها با ایجاد شایعاتی همچون عدم خرید محصول، آفت دار بودن آن، زیادی محصول و پایین بودن قدرت خرید مردم محصولات آن ها را با قیمت کمتری خریداری می کنند.

این کارشناس اقتصاد کشاورزی تصریح کرد: در نتیجه فضا به نفع دلالان تغییر کرده و کشاورزان به علت نداشتن انبارها و سیستم حمل و نقل مناسب همچنین عدم برخورداری از اطلاعات کافی مجبور به فروش محصولات خود به نفع دلالان می شوند.

وی افزود: البته محصولاتی که فساد پذیری کمتری دارند همچون خشکبار، پسته، گردو  و بادام اضطراری برای فروش ندارند چرا که علاوه بر پایین بودن هزینه های نگه داری امکان نگه داری در بازه زمانی طولانی تری برای آن ها وجود دارد در نتیجه سهم دلالان از این بازارها کمتر است.

عدم آگاهی از وقوع پدیده تار عنکبوتی عامل متضرر شدن کشاورزان

رئیس دانشگاه فنی و حرفه ای استان کرمان بیان کرددر ادبیات اقتصاد به وقوع چنین حالتی پدیده تار عنکبوتی گفته می شود، در این پدیده کشاورزان برای کاشت سال خود که محصول آن در سال آینده برداشت می شود از قیمت محصول در سال جاری الهام می گیرند، در حقیقت کشاورز در خط مقدم تصمیم گیری برای کاشت محصول قرار دارد و سیاست گذار تنها وظیفه ارائه اطلاعات به کشاورزان را دارد از این رو رعایت الگوی کشت دستوری نیست.

مهرابی تاکید کرد: با توجه به اینکه تقاضا آنی شکل می گیرد بنابراین الهام از وضعیت قیمت سال برای کاشت محصول تصمیم درستی نیست از این رو کشت بی رویه محصول و تقاضا که میزان آن مشخص شده است، سبب افت شدید یک محصول کشاورزی می شود.

این کارشناس اقتصاد کشاورزی یادآور شد: بیش از ۶۰ سال است که پدیده تار عنکبوتی در ارتباط با محصولات کشاورزی نه تنها در ایران بلکه در بسیاری از کشورها رخ می دهد و سبب متضرر شدن کشاورزان می شود.

وی ابراز داشت: البته تا حدی می توان با اتخاذ سیاست ها و روش های مناسب این پدیده را تقلیل بخشید، در این خصوص آگاهی بخشی به کشاورزان از اهمیت بالایی برخوردار است از این رو اگر یک بانک اطلاعاتی در کشور راه اندازی شود و کشاورزان ملزم باشند که اطلاعات محصول کشت شده خود را وارد کنند تا در اختیار همگان قرار گیرد، خسارات ناشی از این پدیده کاهش می یابد، از سوی دیگر ارائه اطلاعاتی از سوی کارشناسان همچون ظرفیت مورد نیاز یک محصول در کشور و نحوه مناسب کشت آن به بهره وری مناسب محصولات کمک می کند.

رئیس دانشگاه فنی و حرفه ای استان کرمان ادامه داد: در سال هایی که اتفاقات این چنینی برای کشاورزان رخ می دهد و قیمت محصولات پایین می آید بر اساس قانون خرید تضمینی، کشاورزان دست به دامن دولت می شوند تا بخشی از خسارت خود را دریافت کنند البته باید توجه داشت که اجرای این قانون برای دولت هزینه های بالایی را دنبال دارد.

مهرابی مطرح کرد: کشاورزان تنها هزینه های خصوصی خود و درآمدهای خود را می بینند فارغ از این که کاشت و برداشت محصول هزینه های اجتماعی همچون برداشت بی رویه از آب های زیر زمینی، آلودگی آب و خاک را که بر جامعه تحمیل می شود، به دنبال دارد.

حسین مهرابی بشرابادی هزینه های خصوصی توسط کشاورزان پرداخت می شود اما هزینه های اجتماعی نسل بعد توسط افراد جامعه پرداخت می شود از این رو کشاورزان می توانند برای جلوگیری از خسارات پدیده تار عنکبوتی برای کاشت محصول از روش کشت ترکیبی استفاده کنند و همه زمین خود را به کشت یک محصول خاص اختصاص ندهند البته اجرای این طرح مزیت ها را پایین می آورد و صرفه های ناشی از مقیاس را از تولید کنندگان می گیرد اما از سوی دیگر ریسک کشاورز را پایین می آورد.

وی توضیح داد: دولت می تواند با روش هایی همچون اطلاع رسانی در ارتباط با سطح زیر کشت، الگوی کشت، نیازهای جامعه و میزان تقاضا می توان تا حدودی آسیب های پدیده تار عنکبوتی را کاهش داد.

شانه خالی کردن دولت از خرید تضمینی محصولات با ارائه قیمت پایین

رئیس دانشگاه فنی و حرفه ای استان کرمان بیان داشت: اجرای قانون خرید تضمینی محصولات کشاورزی محاسن و معایب متفاوتی دارد، این قانون از سال ۶۸ اجرایی شده است و دولت موظف است هر سال قبل از آغاز سال زراعی جدید در شهریور ماه قیمت های سال بعد را اعلام کند همچنین ضرر و زیان احتمالی ناشی از این قانون را دولت باید متحمل شود، در ابتدا این قانون شامل محصولاتی همچون گندم، برنج، ذرت، چغندر، پنبه، چای، سیب زمینی، پیاز و حبوبات بود در نتیجه اصلاح این قانون محصولات دیگری نیز شامل خرید تضمینی شدند.

مهرابی با اشاره به وضعیت کنونی کشاورزی کشور تصریح کرد: این قانون بخش زیادی از کارایی خود را از دست داده چرا که دولت ها در ارتباط با تعیین سطح قیمت ها به جز گندم و چغندر قند قیمت محصولات را به نحوی تعیین می کنند تا کمترین هزینه را پرداخت کند به عنوان مثال در ارتباط با خرید تضمینی سیب زمینی، پیاز و گوجه فرنگی علاوه بر توان مالی دولت توان فنی برای برداشت و نگه داری این محصولات ندارد در نتیجه قیمت ها را پایین اعلام می کند تا اجرایی نشود.

این کارشناس اقتصاد کشاورزی یادآور شد: در ارتباط با گندم که یکی از اقلام اساسی کشور محسوب می شود دولت با احتیاط بیشتری عمل کرده و قسمت اعظم گندم کشت شده توسط دولت به صورت تضمینی خریداری می شود از این رو در کنار مشکلات فنی خرید تضمینی مشکلات مالی و اقتصادی هم وجود دارد چرا که ضرر و زیان احتمالی وجود دارد و شاید گندم به قیمت خریداری شده فروخته نشود.

وی افزود: با توجه به اینکه دولت ها ظرفیت فنی خرید گندم را دارند اقدام به خرید تضمینی می کند اما محدودیت های مالی که نشات گرفته از شرایط درونی و بیرونی اقتصاد است مانع پرداخت های به موقع و کامل پول کشاورزان می شود.

رئیس دانشگاه فنی و حرفه ای استان کرمان توصیه کرد: راه اندازی یک بازار موازی خصوصی در کنار خرید تضمینی محصولات کشاورزی می تواند کارایی زیادی در مهار قاچاق گندم داشته باشد و در عین حال می توان با استفاده از این بازار بهترین گندم را برای تولید ماکارانی به فروش رساند.

مهرابی خاطرنشان کرد: باید توجه داشت که نهاد های نظارتی و قانون گذار پیگیر بدهی کشاورزان از دولت باشند تا کشاورزان برای سال بعد کاشت انجام دهند چرا که اگر تامین گندم کشور به خطر افتد امنیت غذایی کشور تهدید می شود.

این کارشناس اقتصاد کشاورزی اذعان کرد: باید توجه داشت همیشه حضور دلالان به ضرر کشاورز نیست چرا که برخی از مراحل آماده سازی یک محصول برای فروش توسط آن ها انجام می شود، اما باید حاشیه های غیر منطقی درآمد دلالان را کاهش داد.

وی در پایان بیان داشت:توسعه میادین میوه و تره بار مناسب در شهرها و اختصاص غرفه به تولیدکنندگان برای فروش محصولات و تقویت تعاونی های بازاریابی که نیازمند اعتمادسازی در بین کشاورزان در هر منطقه است، می تواند در کاهش درآمد دلالان کمک کند از این رو دولت باید از ایجاد انحصار در بخش کشاورزی جلوگیری کند و فضای اطلاع رسانی برای کشاورزان فراهم کند البته راه اندازی خرید و فروش اینترنتی محصولات کشاورزی می تواند حاشیه های غیر منطقی دلالی را کاهش دهد.

انتهای پیام/

 پیام رسان های انارما

 اینستاگرام انارما

آخرین اخبار

تبلیغات

آرشیو ماهیانه

تصویر برگزیده

رزمایش بیت المقدس شهرستان انارصبح امروز آغاز شد

برنامه های دفاعی و امنیتی گردان الی بیت المقدس بسیج با هدف به نمایش گذاشتن اقتدار بسیج در امنیت کشور انجام میشود ...